|
Przewidziane
tematy:
-
choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych
- reumatoidalne zapalenie stawów
- niektóre reaktywne zapalenia stawów np. spowodowane przez chlamydia
trachomatis
- osteoporoza
Chlamydiosis.
Nie reumatoidalne zapalenie stawów
Choroba znana
starożytności. W XX wieku udało się ją dokładniej zdefiniować i rozpoznawać.
Powodowana jest przez bardzo małe bakterie stojące na pograniczu wirusów.
Przenikając do organizmu usadawiają się one na powierzchni komórki lub
przenikają do jej wnętrza tworząc siateczkę w cytoplazmie, rozmnażając
się przez podział komórki. Wędrują wraz z krwią po całym organizmie. Niektóre
objawy chorobowe, np. zapalenie stawów, ujawniają się w pełni po wielu
latach od zakażenia. Odróżnia się trzy postacie bakterii:
a) Chlamydia trachomatis - przenoszona drogą płciową
b) Chlamydia pneumoniae - przenoszona drogą kropelkową
c) Chlamydia psitaci - przenoszona przez kontakt z chorym ptactwem
d) Chlamydia pecorum - przeżuwaczy.
Każda z tych postaci może dawać objawy stawowe o różnym stopniu nasilenia.
Chlamydia trachomatis wnika drogą płciową, najczęściej bezobjawowo, ale
może też powodować zapalenie cewki moczowej, najądrzy i gruczołu krokowego
u mężczyzn, a u kobiet prawie w 50% jest przyczyną nadżerki szyjki macicy,
cyst i zapalenia gruczołów Bertholina, zapalenia jajowodów (przydatków),
wtórnej bezpłodności oraz zapalenia okołowątrobowego.
U noworodków występuje zapalenie gałki ocznej, po urodzeniu przez kobiety
z chlamydiowym zapaleniem kanału szyjki macicy, lub zapalenie spojówek
i zapalenie płuc.
U 20% dorosłych przewlekłe zapalenie gardzieli wywoływane jest przez Chlamydia
trachomatis.
Następstwem tej infekcji jest w około 70% tzw. Zespół Reitera: zapalenie
cewki moczowej, spojówek, lub zapalenie błony naczyniowej oczu, zapalenie
stawów.
Czasem po kilku, kilkunastu a nawet i po 20 latach rozwija się zapalenie
stawów, które wcześniej mogło manifestować się przemijającymi dolegliwościami.
U niektórych osób z tą infekcją może występować nękający ból barku nieustępujący
po leczeniu. U innych występują nagłe przykurcze stawu np. barkowego,
wpierw jednego, potem drugiego nie ustępujące po rehabilitacji. Może też
pojawić się przykurcz np. stawu łokciowego z zanikami mięśni przedramienia.
Zazwyczaj pojawiają się w różnym czasie obrzęki i bóle innych stawów w
tej czy innej kończynie. Mogą też być bóle i obrzęki drobnych stawów rąk,
stóp i innych, tak silne, że nie ustępują po lekach przez dłuższy czas.
Mogą być bóle i uczucie sztywności w stawach kończyn i kręgosłupie ograniczając
okresowo ruchomość. Dolegliwości stawowe mogą samoistnie okresowo zmniejszać
się, ustępować i nawracać. Niekiedy objawy chorobowe w swoim przebiegu
łudząco przypominają reumatoidalne zapalenie stawów i są z nim mylone,
zwłaszcza na początku choroby.
Rozpoznanie choroby jest możliwe, kiedy się o niej pomyśli. W diagnostyce
rzadko stosuje się metodę bezpośrednią, pobierając materiał z szyjki macicy
lub z wydzieliny z cewki moczowej, badając testem immunofluorescencyjnym,
lub enzymatycznym. Obserwuje się czasem rodzinne występowanie tej infekcji
u dwóch, trzech osób, zwłaszcza przy nawrocie tej choroby u jednej z nich,
mimo przeleczenia.
Czasem równoczesne występowanie u męża i żony np. wysiękowego zapalenia
stawu kolanowego nasuwa potrzebę przeprowadzenia badań u obydwojga. Jedyną
pewną metodą diagnozowania jest wtedy tzw. Test Elisa polegający na określeniu
poziomu specyficznych immunoglobulin we krwi. (we wczesnej fazie infekcji
IgM, w późniejszej IgG) Najpewniejsza jest metoda ilościowa (jest też
metoda jakościowa i półilościowa).
Czasem badanie
metodą Elisa na chlamydia trachomatis nie spełnia pełnych kryteriów rozpoznawczych,
a jednoczesne badanie na chlamydia pneumoniae daje bardzo wysoki ilościowo
dodatni wynik. Jeżeli dodatnie są oba testy, ale jeden znacznie wyższy,
przyjmuje się ten wyższy jako podstawę rozpoznania schorzenia. Uważa się
wtedy, że niższy ilościowo test jest nieswoisty związany z gatunkowo zależną
reakcją immulogiczną (w obrębie gatunku chlamydia).
Chlamydia pneumoniae jest przyczyną w 5 - 12 do 30% (Finlandia), zapalenia
płuc (rzadko u dzieci poniżej 5 r. życia), a u rekrutów w USA w 14%. Poważnym
następstwem tej infekcji jest uszkodzenie nabłonka rzęskowego w oskrzelach
i alergiczne przestrojenie organizmu sprzyjające rozwojowi dychawicy oskrzelowej,
nawracających katarów nosa, przewlekłego zapalenia gardziel i zapalenia
zatok.
Chlamydia psitaci (psitacosis - papuzica). Częściej powoduje zapalenie
płuc i opłucnej u osób mających kontakt z ptactwem.
Podsumowanie
Osoby mające
kontakty seksualne z różnymi partnerami powinny badać się w kierunku chlamydiozy,
przynajmniej raz na dwa lata, zwłaszcza jeśli odczują lub odczuwały dyskomfort
w cewce moczowej, pieczenie lub skąpy wysięk, który samoistnie ustąpił.
U kobiet może też się pojawić na początku infekcji wyciek z szyjki macicy.
Następstwem schorzenia może być u kobiet nie tylko zapalenie przydatków
i niepłodność (5-10 % za pierwszym razem, w 20-30 % za drugim razem),
a u mężczyzn zapalenie gruczołu krokowego i najądrzy. Schorzenie to usposabia
po dłuższym trwaniu infekcji do nadżerki szyjki macicy i raka narządu
rodnego, a u mężczyzn do raka gruczołu krokowego.
Doświadczenie wskazuje, że najbardziej narażona na infekcję jest młodzież
między 15 a 24 rokiem życia (ok. 6% zakażonych w populacji). Ukryta choroba
powoduje spadek odporności, czasem dychawicę oskrzelową i inne skłonności
alergiczne.
Mogą też wystąpić schorzenia naczyń z chorobą wieńcową włącznie. Chlamydia
uszkadza bowiem śródbłonek naczyniowy, powoduje zapalenie naczyń, sprzyja
wykrzepianiu włóknika i może inicjować proces miażdżycowy (w ogniskach
miażdżycowych znaleziono tę bakterię). Może więc być związek zawału serca
z infekcją chlamydiową oraz zapaleniem mięśnia sercowego.
Mogą powstać zmiany w układzie nerwowym. Na tym tle pojawiają się zapalenia
nerwów obwodowych połączone z zaburzeniami czucia i niesprawnością (coś
wypada z rąk, nie można dłużej utrzymać przedmiotów).Istnieje też podejrzenie,
że infekcja chlamydiowa może usposabiać do choroby Alzheimera (w USA wykryto
tę bakterię w mózgu u jednej osoby). Znaleziono również tę bakterię w
płynie mózgowo rdzeniowym u jednej osoby,
u której rozpoznano stwardnienie rozsiane. Po podaniu tej osobie antybiotyków
jej stan kliniczny poprawił się.
Busko Zdrój, 24.03.2004r Lek. med. Kazimierz Kucharski
Pensjonat "Sanato" specjalista reumatolog, fizjoterapii i balneoklimatologii,
internista
|
