The Foundation Busko Zdrój (Spa)
ul. Mickiewicza 22, 28-100 Busko Zdrój, POLAND
tel./fax +48 41 378 23 19
Konto w Banku: BPH-PBK S.A. o/ Busko Zdrój
Nr konta 10601318-320000143898
NIP:655-18-23-083 Regon: 003682537 e-mail:

Cele | Historia | Informacje | Reumatologia | Balneologia | Dyskusja | Kontakt


Private Health Care

Busko Zdrój
Living Water

Busko Zdrój spa baths:
Panacea for various illnesses

Busko-Zdrój, a Polish spa famous for the sulfur content in the local springs, lies 80 kilometers to the north of Cracow. It has been functioning as a resort for more than 150 years, but was famous as a healing center long before that.

The people who come here have no doubts about the positive effects of therapy at the spa. They
include visitors from abroad, mainly Poles living in the United States, Canada and some European countries.

Why is Busko-Zdrój so blessed? "The resort's riches are a gift of nature," says Tadeusz Oryniak, director of the spa. "Our exceptional sulfur water contains calcium, magnesium, selenium and other minerals. This used to be sea water millions of years ago."

Another type of therapeutic water found in Busko is salt-spring water containing iodine and bromide dating from the Miocene Epoch. Therapeutic mud and all kinds of physiotherapy are also employed in treatment. Rheumatic illnesses are the ones most commonly treated there, but therapy in other areas is also provided. Apart from rheumatologists, the resort employs specialists in neurology, internal diseases, cardiology, dermatology, gynecology, laryngology and orthopedics.

The resort is constantly improving the comfort enjoyed by patients staying in Busko. For 30-60 dollars a day, depending on accommodation standards, everyone can be sure to receive quality
service. Prices are slightiy cheaper out of season.

To guarantee the resort's proper development, new investment is needed. Plans have been drawn up to transform the Krystyna Spa Hospital into a modern treatment center for rheumatology and
rehabilitation, at the same time making sure that other needs will also be met. Either one or two wings could be modernized (100 and 150 beds). With this in mind, the Busko-Zdrój Foundation was set up. Together with the spa, it will promote activities furthering the development of the spa and town.

"We need about 500,000 dollars to rebuild and modernize part of the hospital and to carry out in-depth scientific research," says Dr. Kazimierz Kucharski, ward head of the Spa Hospital Rheumatology Department.

The foundation aims to cooperate with towns, hospitals and patients, insurance companies. It is ready to mediate in arranging treatment in Busko-Zdrój.

"We wish to promote the idea of setting up a treatment center and spa for expatriate Poles from the United States and Canada in Busko-Zdrój," Oryniak stresses. Research has shown that Busko could become a health resort which would meet the needs of patients in the 21st century. Treatment would cover not only rheumatic complaints but also illnesses stemming from diseases caused by contamination and environmental pollution. Specialists at the spa have already worked out a new approach in treating regional osteoporosis in rheumatoid arthritis, and in coxarthrosis.

Busko-Zdrój is seeking scientific cooperation with centers abroad in order to confirm the therapeutic value of the spa's waters:
1. in rheumatology - for example, in rheumatoid arthritis
2. in treating the effects of ionizing radiation
3. its positive influence on the metabolism of fats, in other words in the treatment and prevention of arterioscierosis

Positive results of research in these spheres would prove that the positive impact of Busko-Zdrój's therapeutic water arrests the process of ageing.

From "The Warsaw Voice, Polish and Central European Review", April 26, 1992, No.17(183)

President of the Founders Councii, Kazimierz Kucharski, has been talking to a reporter of the local newspaper, "Słowo Ludu" (1992), about the Foundation Busko-Zdrój. Here is the text of the interview:

Busko's proposal to expatriate Poles: settie oniy herc.
A Worid Spa.

The revival that has been started by the local Committee set up to celebrate the 150 anniversary of the Spa and the 700th anniversary of the town is being kept up by the Founation Busko-Zdrój. Dr. Kazimierz Kucharski, head of rheumatology ward in the "Krystyna" Spa Hospital, is the President of the Founders Council.

The Foundation considers itself to be a body promoting the development of the town and the Spa - says the doctor - and wants to gain for Busko sponsoring partners willing to participate in bringing to lite the vision of the health resort we have sketched out. We expect that some foreign centres and the centres of the Polonia might be interested in it.

- What are your arguments?

First of all the natural riches of the Spa - especially its waters: the sulphide water containing calcium, magnesium, selenium and other components of sea water from millions of years back, iodobromic saline dating from the Miocene Epoch and the theraputic mud. We use a fuli range of physiotherapy in the treatment. The Spa employs specialists in rheumatology, laryngology, neurology, internal medicine, cardiology, dermatology, gynecology and orthopedics. The main treatment offered is aimed at rheumatic illness, but the Spa also provides therapy in other specializations. And the preliminary research has given us reasons to believe that Busko may become a Spa to meet the needs of the next century and, apart from rheumatic illnesses and civitization ailments, would spec<alize in offering treatment for complaint caused by pollution and the poisoning of the enviornment.

- For instance?

Our waters can be beneficial for the treatment of the effects of ionizing radiation. But to confirm both this possibility and also other uses of the natural agents, we would like to
take up co-operation with foreign scientific research centres.

- What direction should the scientific research take?

Busko has initiated a new approach to treating regional osteoporosis in rheumatoid arthritis. This ought to be supplied fully with documentary evidence. There arę other probleros, too.
like the possibility of treatment and prevention of arteriosclerosis through the enhanced metabolism of fats under the influence of therapeutic water. Positive results of research
in this fieid would prove that the process of ageing may be arrested under the irnpact of our water.

- For that a lot of financial support will be needed. The Foundation aims at coming into contact with a foreign city, a scientific centre, a hospital and an insurance company. But investments arę neccesary. We have the initial plans ready for refurbishing the "Krystyna" spa hospital to create a modern center combining rheumatology and rehabilitation, but offering also other spacialized treatment. This will be possible if we
build in Busko another hospital with 50 - 100' beds. We would like to popularize especially among the Polish community in the United States and Canada the idea of creating in Busko - Zdrój a therapeutic centre for the expatriates. The money? The costs will be large indeed but we believe that the qualities of Busko will tum out to be an attractive commodity. We also hope that the Poles living abroad would like to spend their last years in the home country and so might be interested in settiing down in Busko. That would give them a chance to avail themselves of the natural therapeutic agents under doctor's care. It seems to us that our proposal to build in Busko a housing estate will meet with the right response among Poles abroad. We deeply belive that a bright future is opening before Busko.

Ożywienie, jakie wokół spraw Buska i kurortu, w zwiazku z niedawnymi jubileuszami 150-lecia uzdrowiska i 700-lecia miasta wywołał społeczny komitet obchodów tych rocznic, stara się podtrzymać wyrosła z niego Fundacja Busko-Zdrój. Prezesem jej Rady Fundatorów jest dr Kazimierz Kucharski, ordynator Oddziału Reumatologii w szpitalu uzdrowiskowym.

- Fundacja mieni się promotorem rozwoju miasta i uzdrowiska - mówi doktor - i pragnie pozyskać dla Buska protektorów gotowych uczestniczyć w urzeczywistnianiu nakreślonej przez nas wizji kurortu. Spodziewamy się zainteresowania ze strony ośrodków zagranicznych, w tym także polonijnych.

- Wasze argumenty?

- Przede wszystkim naturalne bogactwa uzdrowiska, zwłaszcza wody - siarczkowa, zawierająca w swoim składzie nadto wapń, magnez, selen i składniki wody morskiej sprzed milionów lat oraz solanka jodkowo-bromkowa z okresu miocenu. No i borowina. W leczeniu stosujemy pełny zakres fizykoterapii. Uzdrowisko dysponuje specjalistyczna kadrą lekarską z dziedziny reumatologii, neurologii, chorób wewnętrznych, kardiologii, dermatologii, ginekologii, laryngologii i ortopedii. Wprawdzie podstawowy profil leczniczy stanowią schorzenia reumatyczne, ale uzdrowisko prowadzi też leczenie w innych specjalnościach. A badania sondażowe dostarczyły nam przesłanek do
przewidywań, iż Busko stanie się uzdrowiskiem na miarę przyszłego stulecia i oprócz schorzeń reumatologicznych oraz cywilizacyjnych wpisze do swojej specyfiki leczenie schorzeń wywołanych skażeniem i zatruciem środowiska.

- Na przykład?

- Nasze wody mogą być użyteczne w leczeniu skutków promieniowania jonizującego. Ale zarówno dla potwierdzenia tej możliwości jak też innych zastosowań naszych tworzyw naturalnych chcielibyśmy podjąć współpracę z zagranicznymi ośrodkami naukowymi.

- W jakim kierunku powinny iść poszukiwania badawcze?

- W Busku zrodziło się nowe podejście do leczenia zaników kostnych w reumatoidalnym zapaleniu stawów. To należy gruntownie udokumentować. Są inne problemy. Oto możliwości leczenia i profilaktyki miażdżycy w związku z korzystnymi wpływami wód leczniczych na metabolizm tłuszczów. Korzystne wyniki tych badań byłyby świadectwem hamującego wpływu naszych wód leczniczych na procesy starzenia się organizmu ludzkiego.

- Na to wszystko trzeba zapewne wielkich pieniędzy?

- Fundacja dąży do nawiązania współpracy i kontaktów z zagranicznym miastem, ośrodkiem naukowym, szpitalem, zakładem ubezpieczeniowym, natomiast konieczne są inwestycje. Mamy gotowe plany
przekształcenia szpitala uzdrowiskowego "Krystyna" w nowoczesny ośrodek zajmujący się reumatologia i rehabilitacja, a także innymi specjalnościami leczniczymi. Istnieją możliwości wybudowania w Busku nowego obiektu leczniczego na 50 - 100 łóżek. Chcielibyśmy upowszechnić, zwłaszcza pośród Polonii amerykańskiej i kanadyjskiej, ideę utworzenia w Busku Zdroju placówki leczniczej i uzdrowiskowej dla rodaków. Pieniądze? Istotnie, na to trzeba sporych nakładów, wierzymy jednak, że walory Buska okażą się atrakcjnym towarem. Mamy też nadzieję, iż Polacy zamieszkujący na obczyźnie, którzy pragną ostatnie lata spędzić na ziemi ojców, okażą zainteresowanie stawianą przed nimi możliwością osiedlenia się w Busku i spędzenia jesieni życia w miejscowości uzdrowiskowej, z szansą korzystania z usług leczniczych, pod opieka lekarzy. Wydaje nam się, że z odzewem ze strony Polonusów spotka się nasza propozycja budowy w Busku osiedla domków, w których przystań mogliby znaleźć rodacy pragnący na starość osiedlić się w dawnej ojczyźnie, a nie mający w niej krewnych. Głęboko wierzymy, że przed Buskiem otwiera się wspaniała przyszłość.

- Dziękuję u rozmowę.
(Słowo Ludu, 1992r.)

Busko Zdrój - Kurort w Unii Europejskiej
Profile lecznicze uzdrowiska cz. 1

W latach osiemdziesiątych, kiedy wszystko "leżało w dołku", Towarzystwo Miłośników Buska Zdroju podjęto próbę opracowania kierunków rozwoju uzdrowiska i infrastruktury miasta. W pracach tych brało udział szerokie grono fachowców. Wśród nich liczna była grupa lekarzy: dr Z. Szczęsny, dr M. Podesek, dr Z. Krekora, dr E. Henczel, dr K. Kucharski, naczelnik miasta - obecny burmistrz Z. Komenda, mgr F. Rusak, prezes Sądu mgr H. Kuza, T. Berdak, mgr M. Zardzewiały, mgr J. Romański i inni.

Przygotowano program dla miasta i uzdrowiska. We wrześniu 1984 r. zorganizowano, przy współudziale naukowców z Kielc i Krakowa, sympozjum naukowe poświęcone dziejom Buska Zdroju. Materiały z sympozjum zostały wydane przez Kieleckie Towarzystwo Naukowe: (Studia Kieleckie 1985, 3/47). Również spotkania z prasą, publikacje o Busku w prasie krajowej (także anglojęzyczne), były dalszym wysiłkiem na rzecz popularyzacji Buska Zdroju.

Program dla Buska Zdroju zawierał wytyczne dotyczące ochrony i kształtowania naturalnego środowiska (w tym gazyfikacja ogrzewania), dla lecznictwa zwłaszcza uzdrowiskowego, dla kultury, sportu i rekreacji. Niektóre z postawionych zadań nie zostały zrealizowane np. obserwatorium astronomiczne dla młodzieży i kuracjuszy, mimo że posiadaliśmy już w liceum dobry teleskop.

Powstały jednak Hala Sportowa, Szkoła Podstawowa nr 4, przy której założono budowę basenu krytego będącego obecnie w realizacji. Postulowano też utworzenie akwenu wodnego w rejonie Buska, żeby zainteresować nim sportowców. Akwet ten jest realizowany w Radzanowie.

Przy współudziale lekarzy ustalono pewne programy badawcze, dotyczące działania odtruwającego wód siarczkowych Buska Zdroju w przemyśle i rolnictwie (metale ciężkie, środki ochrony roślin itd.), ich działania leczniczego w ginekologii, chorobach przewodu pokarmowego (zwłaszcza uszkodzeń wątroby), w reumatologii. Zwrócono uwagę na nie wykorzystane możliwości leczenia u ludzi niedoborów jodu. Domagano się rozwijania leczenia schorzeń przyzębia i szerszego stosowania kuracji pitnej wodą siarczkową oraz wprowadzania postępu w fizykalnych metodach leczenia. Domagano się otwarcia na kontakty z zagranicznymi uzdrowiskami i marketing uzdrowiska za granicą. W tym czasie nakręcony został film o uzdrowisku przy współudziale "Orbisu" i Telewizji Boba Lewandowskiego w Kanadzie. Był on kilkakrotnie emitowany dla Polonii kanadyjskiej i amerykańskiej w jego telewizji.

Wcześniej wykonano szereg prac naukowych, które miały głównie znaczenie sondażowe i ukierunkowujące na dalsze poszukiwania badawcze. W latach siedemdziesiątych po raz pierwszy zauważono korzystne działanie wód siarczkowych Buska Zdroju na gospodarkę lipidową w organizmie człowieka (cholesterol, trójglicerydy). Busko Zdrój prezentowało się na sympozjach polsko-węgierskich, polsko-czechosłowackich, polsko-ukraińskich na podstawie wyników badań z lat
siedemdziesiątych. Tym badaniom naukowym brakowało głębi, a także kontynuacji, żeby wyniki przedstawiać w czasopismach zachodnich. Zbyt duża była ingerencja niekompetentnych decydentów w zakresie tematyki i kontynuacji.

Mimo istniejących w latach siedemdziesiątych ośrodków naukowo-badawczych: Reumatologicznego, Kardiologicznego, Angilogicznego, Ginekologicznego, Diabetologicznego i Otytości, Brucellozy, Neurologicznego, Dermatologicznego, mających patronat renomowanych naukowców, czas ten nie został
dostatecznie wykorzystany.

W latach 1980-90 następowała powodowana przez decydentów, stopniowa likwidacja tych już rozwijających się dodatkowych profili leczniczych. Utrwaliła się tendencja w latach dziewięćdziesiątych.

Dziś ponosimy tego skutki, jako niedostatek kuracjuszy w okresie reformy służby zdrowia. W roku 1989 przy współudziale Towarzystwa Miłośników Buska Zdroju powołano do życia Fundację Busko Zdrój, która miała, między innymi, zająć się promocją pewnych kierunków badań naukowych i gromadzeniem środków finansowych na te badania oraz promocją Buska za granicą.

Fundacja zainicjowała i wspólnie z dyrekcją PP Uzdrowisko Busko Solec sfinansowała w 50 proc. koszty wykonania pracy naukowej. Wykazała ona, że woda siarczkowa podawana doustnie obniża poziom cholesterolu we krwi i trójglicerydów, hamuje powstawanie zakrzepów krwi, a nawet działa na nie rozpuszczające (działanie antyagregacyjne płytek krwi i fibrynolityczne). Jest to rewelacja na skalę światową. Praca została przedstawiona na Międzynarodowym Kongresie Balneologicznym w Karlovy Vary w październiku 1998 r.

Wcześniej, na takim samym Kongresie w Niemczech (1994 - Bad - Nenndorf), przedstawiono efekty leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów wodami siarczkowymi w Busku na przestrzeni czterdziestolecia. W podsumowaniu sympozjum poświęconego leczeniu wodami siarczkowymi pozwoliło to organizatorom na stwierdzenie: "mamy dowody na lecznicze działanie wód siarczkowych w reumatologii".

Co z tego wynika? Chyba nic! Nie ma ciągłości i kontynuacji. Najlepiej jest zaczynać wszystko
od nowa, jakby wcześniej nic się nie stało, co nakazuje pewne kierunki następnych poczynań. Zrezygnowano z tych profili leczenia uzdrowiskowego, które się przyjęty i z efektem sprawdzały (ginekologia, angiologia, ortopedia, brucelloza, diabetologia - cukrzyca i otyłość). Co najmniej od trzech lat nie kontynuuje się badań naukowych.

Znaczenie lecznictwa w rozwoju uzdrowiska jest tym samym marginanlizowane. Brak zupełnie zrozumienia, że leczenie chorych i naukowa jego ocena to zasadnicze atuty promocji uzdrowiska w kraju i za granicą. Dotychczas przeprowadzone badania i obserwacje kliniczne nie są w sposób autoryzowany, przez konkretnych lekarzy, wykorzystywane do popularyzowania Buska wśród potencjalnych kuracjuszy. Szkoda, bo w ostatnim czasie Uzdrowisko Busko Solec zmodernizowało wybitnie techniczną stronę leczenia. Nastąpiła modernizacja części hotelowej, grzewczej (gaz zamiast spalania węgla) oraz częściowa rozbudowa (kardiologia), zainstalowano windy.

W jednym z projektów ustawy o gminach uzdrowiskowych jest propozycja ustanowienia dyrektora uzdrowiska, który będzie decydował o sprawach dotyczących wszystkich sanatoriów i również lecznictwa w całym uzdrowisku? A co z lekarzem naczelnym miejscowości uzdrowiskowej i troska o postęp w lecznictwie? Czy wypada władzom miasta i gminy oraz powiatu, bez własnego wkładu intelektualnego i koncepcyjnego wysiłku, zostawiać własnemu, nieprzewidywalnemu biegowi, wszystkie sprawy dotyczące uzdrowiska.

Czy jest koncepcja? - Miasto czy powiat ma brać udział w rozstrzygnięciach prywatyzacyjnych Uzdrowiska Busko Solec SA? Czy miasto i powiat i czy chcą czerpać korzyści z zasobów wód leczniczych Buska, Solca i innych potencjalnych miejsc uzdrowiskowych oraz decydować, komu udzielić licencji na ich gospodarowanie, żeby sobie te korzyści zapewnić? Na pewno nic nie uczyni w tym kierunku Rada Nadzorcza Uzdrowiska z racji obecnego składu personalnego. Wśród tego składu nie ma nikogo z lekarzy, nikogo oddelegowanego przez władze miasta lub powiatu. Może jest jeszcze czas, żeby niektóre sprawy wspólnie zaprogramować.

Miasto i powiat nie wykorzystują też szans na poszerzenie składu swoich komisji o fachowych miejscowych doradców i lekarzy specjalistów znających problematykę uzdrowiskową, mających doświadczenie, znających uzdrowiska w kraju i za granicą, posiadających koncepcje i propozycje, których wypada conajmniej wysłuchać.

Jeżeli nadal o Busku będzie się decydować w Warszawie to tak jak przed wojną (około 600 tyś. zł - wówczas to bardzo dużo - z Buska poszło, zdaniem panów Żelichowskich, na rozbudowę Ciechocinka), znów na tym stracimy. Sprawy decyzyjne o prywatyzacji uzdrowiska i licencjach w eksploatacji naturalnych zasobów, powinny przejść co najmniej na szczebel wojewody, a ten powinien przekazać je do realizacji przez powiat lub gminę. Powinni o to zadbać również posłowie ziemi świętokrzyskiej.

Pewne propozycje i nową wizję uzdrowiskowego leczenia przedstawię następnym razem.

specjalista reumatolog
fizjoterapii i balneoklimatologii

źródło: Tygodnik Ponidzia, 8 września 1999 r.


cz. 2

Lekarze w Uzdrowisku wymieniają się na ogół częściej, niż pokoleniowe, a tylko nieliczni, długo pracując, mają możliwość zaangażować całą swoją dociekliwość, gromadzić i wzbogacać obserwacje kliniczne. Wiele z tych cennych spostrzeżeń i wniosków nie znajduje dokumentacji w literaturze naukowej.

Zatrucia zawodowe i cywilizacyjne

W pierwszych dziesięcioleciach tego wieku opisywano znakomite efekty lecznicze wodą siarczkową kiły (syfilisu). Dziś wiemy że woda siarczkowa nie leczy kiły, ale spostrzeżenia kliniczne lekarzy dotyczą wybitnej poprawy stanu chorych zatrutych rtęcią (na skutek leczenia wcierkami szarej maści rtęciowej). Wyraźnie poprawiała się zszarzała cera, wracała energia i chęć do życia, ustępowały niektóre dolegliwości związane z zatruciem.

W latach osiemdziesiątych ukazała się praca naukowa dokumentująca, że u chorych z chorobą zwyrodnieniową stawów z aglomeracji krakowskiej, u których stwierdzono podwyższony poziom ołowiu we krwi, po kuracji wodą siarczkową obniżał się on statystycznie znamiennie.

Następne badania u zwierząt w Katedrze Patologii Ak. Med. w Krakowie wykazały że zwierzęta zatruwane w sondzie dożołądkowo octanem ołowiu lub dożylnie azotanem ołowiu i pojone sondą dożołądkowo wodą siarczkową wykazywały lepszy stan wątroby badanej histopatologicznie i enzymatycznie, niż wątroba u zwierząt kontrolnych. Woda siarczkowa wydawała się wykazywać właściwości ochronne przed uszkodzeniem miąższu wątroby i wywierała korzystny wpływ na obraz krwinek czerwonych leukocytów oraz hemoglobiny we krwi.

Moje spostrzeżenia u osób zatrutych grzybami i środkami ochrony roślin, z następowym leczeniem w specjalistycznych ośrodkach klinicznych (nawet dializą), przebywających potem na leczeniu w Busku - Zdroju, wydają się wykazywać ten sam korzystny efekt. U chorych tych poprawiał się apetyt, mogli oni poszerzyć dietę, ustępowały wzdęcia brzucha po posiłku, gniecenie w nadbrzuszu, poprawiał się stan ogólny.

Nasuwa się wniosek, że należy kontynuować dalsze obserwacje i badania. A skoro nie ma na to pieniędzy, a może i koncepcji, proponuję jakiemukolwiek sanatorium w Busku, organizowanie turnusów leczniczych dla takich chorych wychodzących z klinik i oddziałów chorób zawodowych. Należy pozyskać sobie konsultanta naukowego na taki turnus, który by temu patronował. Autorytet kliniki wystarczy, by pozyskać na to leczenie finansowanie różnych kas chorych, zależnie od
miejsca zamieszkania chorych. Wszak leczenie uzdrowiskowe jest co najmniej o połowę tańsze niż pobyt chorego w szpitalu lub klinice. Chorzy tacy muszą być testowani przed leczeniem uzdrowiskowym w ośrodku klinicznym, który będzie ich kierował na leczenie, aby uzyskać wyniki badawcze.


Propozycje organizowania specjalnych turnusów sanatoryjnych wziąłem z pomysłu Dyr. Kluska i Dr. Lewińskiego zorganizowania w sanatorium "Rafał" jednego turnusu dla chorych na cukrzycę któremu będzie patronował Dr. Lewiński (ze stowarzyszenia chorych na cukrzycę). Jest to wzór do naśladowania. Wszak cukrzyca i otyłość były leczone w Busku Zdroju. Patronował temu prof. Z. Szybiński i obecny prof. J. Sieradzki z Krakowa. Chorzy z cukrzycą wymagają jednak opieki specjalistycznej lekarzy i pielęgniarek. Buski Szpital Rejonowy wykształcił grono specjalistów chorób wewnętrznych a nawet endokrynologii i innych wąskich specjalności. Lekarze ci w charakterze konsultantów takiego turnusu i opiekunów zabezpieczyć mogą odpowiedni poziom leczenia wystarczy zapytać czy jakieś Kasy Chorych nie są zainteresowane umieszczeniem chorych ze swojego rejonu, ze szpitala i przychodni, w sanatorium (to jest tańsze), a kasy nie mają po prostu oferty
na taki zorganizowany specjalistyczny turnus. Imię możliwości można mnożyć.


Jako profil leczniczy istniała nie tak dawno w Busku Zdroju w formie Ośrodka Badawczo-Naukowego. Leczono stany zapalne narządu rodnego i inne schorzenia. Moje spostrzeżenia jako współautora pracy, nie związanej z tym ośrodkiem, wykazały u kobiet z reumatoidalnym zapaleniem stawów korzystny efekt endokrynologiczny. Kobiety, z cyklem owulacyjnym (bez jaj oczkowania) i z niedoborem estrogenów, po leczeniu w Busku Zdroju wykazywały w badaniach cytohormonalnych pobudzenie estrogenowe i przywrócenie normalnego cyklu. Mogłoby to wskazywać na możliwość leczenia niepłodności tego typu.

Słyszałem o takich osobach, które po leczeniu w Busku, zachodziły w ciążę. Chciałbym też wskazać na zmorę grzybicy narządu rodnego u kobiet oraz przewlekłych zapaleń pochwy po menopauzie. Wydaje się, że irygacje i kąpiele wodą siarczkową mogłyby w tym pomóc. To szkoda, że ginekolodzy z miasta nie biorą udziału w badaniach na te tematy. Organizowanie turnusów sanatoryjnych i kontrolowane leczenia ambulatoryjne, pod czyimś patronatem, mogłoby dostarczyć ciekawych informacji.

Efekt leczniczy przeciw grzybom pleśniowym w jamie ustnej stwierdziliśmy u chorych z reumatoidalnym zapaleniem stawów nie tylko pobierając wymazy do hodowli, ale również w badaniach immunologicznych (p-w ciała i immunoglobiny). Takie badania mogą sfinansować same chore, lub po porozumieniu, kasy chorych.

Angiologia - choroby naczyń.

Turnusy sanatoryjne angiologiczne z chorobą Biirgera i miażdżycą zarostową naczyń połączoną
z podwyższonym poziomem cholesterolu i tróghcerydów, byłyby kontynuacją badań już
wykonanych (na małej liczbie chorych).

Już wiemy, że woda siarczkowa obniża poziom cholesterolu we krwi i trój glicerydów, działa fibrynolitycznie na skrzepy, i zapobiega powstawaniu skrzepów w naczyniach przez działanie antyagregacyjne płytek krwi i obniżenie poziomu fibrynogenu. Sam obserwowałem pojedyncze osoby z chorobą Burgera, które twierdziły, że kuracja w Busku obroniła je przed amputacją kolejnych palców u rąk i zmniejszała bóle z niedokrwienia tych palców. Istnieje też ciekawy problem teoretyczny wiązania antygenów przez pewien rodzaj limfocytów i limfocytotoksyczności, których badanie prognozuje efekt leczniczy w schorzeniach zapalnych i miażdżycowych (prof Turowski) w leczeniu wodami siarczkowymi.

To nie wszystko. Obecnie szukając kuracjuszy powinniśmy im oferować coraz więcej usług i wzbogacać wachlarz możliwości leczniczych. Udział lekarzy ze szpitala jest wręcz ratunkiem dla miejscowości uzdrowiskowej, sanatoriów i lecznictwa ambulatoryjnego. Potrzebny jest koordynator tych poczynań, najlepiej Lekarz Naczelny tej miejscowości, i patronat naukowy, w razie potrzeby, kilku osób.

W bieżącym roku obserwujemy mniejszy napływ dzieci szkolnych, a wiele z nich cierpi na nieżyty dróg oddechowych lub niedobór jodu. Im też powinniśmy zaoferować skuteczną kontrolowaną pomoc. Wszak w eksperymencie na zwierzętach docent Belec wykazał, że po przymusowej inhalacji solanką jodkowo-bromkową z Buska Zdroju stwierdzono u nich gromadzenie się w tarczycy jodu. Potrzebny jest tylko pomysł, jak zorganizować dostarczanie tego jodu osobom z jego niedoborem w sposób masowy i nie zagrażający infekcjom wtórnym, a inny niż tężnie w Ciechocinku. Proszę pytać o taki pomysł, a może w wyniku dyskusji zrodzi się jeszcze lepszy sposób niż tężnie.

Nadmieniam, że buska solanka jodkowo-bromkową, zawiera aż 5 mg jodu w litrze, a wystarczy 1 mg, żeby uznać taką wodę za leczniczą w przypadku niedoboru jodu. W Polsce jest wiele regionów z endemicznym niedoborem jodu.

Chciałbym dodać, że specjalistyczne turnusy w sanatoriach branżowych i uzdrowiskowych można organizować, zwłaszcza w sytuacji niedoboru kuracjuszy, w wiodących obecnie profilach leczniczych Buska Zdroju: w reumatologii, neurologii, chorobach skóry i innych, zabezpieczając fachową obsługę i patronat.

Wspomniałem o kilku możliwościach poszerzenia zakresu usług leczniczo-uzdrowiskowych, zainteresowania nimi i współudziału szerokiego grona lekarzy uzdrowiskowych i szpitalnych oraz o możliwościach przeprowadzania badań naukowych jednocześnie, wielokierunkowo, przy udziale wielu osób, przy istniejących brakach finansowych. Służy to również propagowaniu leczenia wodą siarczkową i jodkowo-bromkową w Busku Zdroju, oraz zainteresowania tym potencjalnych kuracjuszy. Propozycja służy również udziałowi sanatoriów branżowych i lecznictwa ambulatoryjnego w tych poczynaniach, oraz ich koordynowaniu przez Lekarza Naczelnego miejscowości uzdrowiskowej w Busku Zdroju.

Dr Kazimierz Kucharski
specjalista reumatolog
fizjoterapii i balneoklimatologii

źródło: Tygodnik Ponidzia, wrzesień 1999

Historia i przyszłość leczenia cukrzycy w Busku Zdroju

Busko Zdrój jest jednym z głównych uzdrowisk polskich, położonym w południowej części województwa świętokrzyskiego, 50 km od Kielc i 80 km na północ od Krakowa. Leży na wysokości 220-250 m n.p.m. w regionie zwanym Ponidzie.

Słynna wydobywana tu woda siarczkowa należy do rzadko spotykanych wód leczniczych. Zawiera składniki solanki z morza niocyńskiego i późniejszych pokładów gipsowych przetworzonych biologicznie i chemicznie. W rezultacie z uwagi na składniki lecznicze określa się ją jako: chlorkowosodową, siarczkową, jodkową, bromkową i borową. W terapii stosuje się też solankę jodkowo-bromkową i peloidy borowinowe. Przy ich użyciu skutecznie leczy się w Busku Zdroju choroby narządów ruchu, reumatyczne, skóry i układu krążenia, jako podstawowe profile lecznicze uzdrowiska od lat 80-tych.

Ma też Busko swoje tradycje w leczeniu cukrzycy, choć w tej chwili diabetyków trafia tu niewielu. O historii i przyszłości leczenia cukrzycy w Busku Zdroju rozmawiamy z lek. med. specjalistą reumatologiem fizjoterapii i balneoklimatologii Kazimierzem Kucharskim.

Magazyn Diabetyka: Proszę nam powiedzieć, jaka jest historia leczenia cukrzycy w Busku Zdroju?

Kazimierz Kucharski: Tradycje leczenia cukrzycy w Busku Zdroju sięgają lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Pierwsze oddziały opieki nad chorymi z cukrzycą otworzył prof. Józef Wacław Grott. Po jego śmierci oddziały te prowadzili prof. Zbigniew Szybiński, a także prof. Jacek Sieradzki, obaj profesorowie z Krakowa. W latach siedemdziesiątych w szpita­lu uzdrowiskowym "Krystyna" powstał ośrodek diabetologiczny, który na początku lat osiemdziesiątych został przeniesiony do "Włókniarza" i niestety po kilku latach zlikwidowany.


Istniała wówczas taka tendencja do likwidowania dodatkowych profili poza tymi głównymi. Cudem utrzymała się kardiologia. Jeśli chodzi o cukrzycę, dodatkowy problem stanowiła dieta. Pamiętamy jakie to były czasy. Ciężko było dostać podstawowe produkty żywnościowe, a chorzy na cukrzycę potrzebują pełnowartościowych produktów, np. chude mięso, wędlina, co było prawie nieosiągalne.

A co z pozostałymi profilami, czy nie widziano celowości ich kontynuowania?

Myślę, że nie rozumiano tej celowości. Była tu też ginekologia, angiologia, ortopedia i wszystkie miały swoje uzasadnienie i wpływ na rozwój Buska, które w tym okresie czasu przyjmowało ponad dwadzieścia tysięcy kuracjuszy ambulatoryjnych. Takiej liczby długo nie osiągniemy.

Czy istnieje szansa, aby do tych odrzuconych profili wrócić, w tym także do cukrzycy?

Za odtworzeniem ośrodka diabetologicznego przemawiają obserwacje kliniczne: obniża się poziom glukozy we krwi dzięki kuracji wodą siarczkową. Trzeba by zająć się wytłumaczeniem teoretycznym tego zagadnienia. Dlatego warto byłoby, aby ośrodek diabetologiczny powstał, a mógłby powstać od razu, zorganizowany na bazie doświadczenia jakie pozostało.

Jak zdaniem Pana doktora powinna taka opieka diabetologiczna w Busku wyglądać?

Można by tworzyć turnusy diabetologiczne. W dalszym etapie dobrze by było, gdyby jedno z sanatoriów zdecydowało się na utworzenie oddziału diabetologicznego na stałe. Trudność stanowi pozyskanie odpowiedniej kadry i jej przeszkolenie ale można by skorzystać z nadzoru diabetologicznego. Można by też zaapelować do jednej z licznie powstających placówek gastronomicznych, aby wyspecjalizowała się w oferowaniu posiłków dla chorych na cukrzycę. Wtedy z leczenia skorzystaliby też chorzy ambulatoryjni. Ja nie widzę więc żadnej przeszkody organizacyjnej.

Skoro nie ma przeszkód organizacyjnych, to zapewne są finansowe

Gdyby powstający ośrodek diabetologiczny był innowacyjny na skalę europejską, to Świętokrzyskie Centrum Innowacji i Transferu Technologii, jak sądzę, mogłoby pomóc pozyskać unijne środki na inwestycje. Innowacyjność miałaby polegać na udowodnieniu, że woda siarczkowa wpływa pozytywnie na przebieg cukrzycy i ma bezpośredni wpływ na samą insulinę, albo na zwiększenie wrażliwości receptora insulinowego w komórkach organizmu.

Kto miałby się zająć realizacją tej idei?

Myślę, że pomóc mogłaby Fundacja Busko Zdrój, w której jestem przewodniczącym Rady Fundatorów. Wymagałoby to jednak pomocy organizacyjnej i poparcia władz miejscowych, środowisk naukowych i bardzo szybkiego działania. Projekt musiałby zostać zamieszczony w programie dla regionu świętokrzyskiego, który ma być zamknięty do 30 października i złożony w Komitecie Badań Naukowych. Jest taka możliwość.

Mamy nadzieję, że zyskają Państwo poparcie odpowiednich instytucji, bo poparcie chorych na cukrzycę na pewno tak.

lek. med. Kazimierz Kucharski, internista, specjalista reumatolog fizjoterapii i balneoklimatologii.

Pensjonat "Sanato"
ul. l-maja 29, Busko Zdrój tel/fax: O (prefix) 41 378-19-51

Źródło: Magazyn DIABETYKA nr3(19) październik 2002

Tezy Fundacji Busko Zdrój
na Noworoczną Konferencję Prasową w Busku Zdroju 10-12.01.03

  1. Busko Zdrój jest uzdrowiskiem, które leczy
  2. Może stać się uzdrowiskiem o znaczeniu międzynarodowym
  3. Niezbędny jest kapitał, aby poprawić:
    a) standard i rozbudowę infrastruktury
    b) aby prowadzić promocję w skali międzynarodowej
    c) aby przeprowadzać badania na temat leczenia we współpracy międzynarodowej w oparciu o uznane naukowo dowody
    d) aby umożliwić wdrożenie nowych technologii leczenia opłacalnych i dających
    nowe stanowiska pracy.
  4. Pytanie: czy istnieje w Busku Zdroju możliwość sprzedania czegoś aby sprowadzić obcy kapitał.
  5. Wydaje się istnieć możliwość uzyskania funduszy unijnych już w 2004 roku z Komitetu Badań Naukowych, jeżeli poprzez Fundację uda się ulokować interes uzdrowiska w Regionajnym Planie dla województwa w ramach powołanego przez Urząd Marszałkowski Świętokrzyskiego ^ Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o.
  6. Odwierty wód leczniczych w powiecie buskim i pińczowskim stwarzają szansę zbudowania ośrodków agroturystyki rekreacyjnej i leczniczej wokół nich (w planie jak punkt 5) na przykład. Żerniki koło Tuczęp z ciepliczą solanką i inne odwierty wody siarczkowej.
  7. Fundacja Busko Zdrój może reprezentować interesy leczniczo-uzdrowiskowe i agroturystyczne w skali regionu świętokrzyskiego i prowadzić centralną informację o aktualnych na każdy dzień wolnych miejscach w sanatoriach, pensjonatach i kwaterach prywatnych, jeśli zostanie uznana taka potrzeba i znajdą się środki finansowe, na przykład jak w punkcie 5.