Poszukiwania badawcze z ostatniego 30-lecia nad działaniem leczniczym

wód siarczkowych w Busku Zdroju.

Kucharski K., Kucharski J., Śliwińska J., Specjalistyczny Gabinet Reumatologiczny I Osteoporozy, Sanatorium “Włókniarz” Uzdrowisko Busko-Zdrój S.A. Polska

W omawianym okresie oceniano wpływ kuracji balneologicznej wodą siarczkową w Busku Zdroju na chorych z reumatoidalnym zapaleniem stawów – RZS (32 Kongres I.S.M.H. Bad Nenndorf 1994r.).

Stwierdzono:

1. Spadek poziomu miedzi, podwyższenie poziomu żelaza i wzrost grup SH w surowicy krwi po kuracji balneologicznej w Busku-Zdroju, co uznawane jest za najwcześniejszy dowód działania przeciwzapalnego w RZS.

2. Obserwacje kliniczne wskazują już w czasie kuracji na zmniejszenie sztywności mięśni, zmniejszenie bólów stawowych, poprawę sprawności ruchowej. Poprawa kliniczna utrzymywała sie do 6 mięsięcy po kuracji.

3. U chorych z RZS po kuracjo wodami siarczkowymi poprawiła się zaburzona hemodynamika krążenia obwodowego w zakresie palców u rąk (poprawa ukrwienia tętniczego o 93%).

Wykazano też w innych badaniach korzystny wpływ kuracji pitnej wodą siarczkową na gospodarkę lipidową (33 Kongres I.S.M.H. Karlovy Vary 1998r.).

29 pacjentów z miażdżycą zarostową i podwyższonym poziomem cholesterolu i/lub trójglicerydów we krwi piło wodę siarczkową ze źródła “Wiesław” w Busku Zdroju po 50 ml 3 razy dziennie przez 4 tygodnie. W następstwie tego leczenia stwierdzono znamienne statystycznie obniżenie we krwi poziomu cholesterolu, trójglicerydów i LDL cholesterolu. Stężenie HDL cholesterolu nie zmieniło się znamiennie. Poza tym stwierdzono obniżenie zdolności agregacyjnej płytek krwi przy udziale ADP i kolagenu oraz obniżenie spontanicznej agregacji płytek i wzrost aktywności fibrylolitycznej we krwi. Wynika z tego, że doustna kuracja wodą siarczkową ma wspomagające działanie lecznicze miażdżycy zarostowej i przy podwyższonym poziomie cholesterolu i/lub trójglicerydów we krwi.

W innych badaniach Zielonka i wsp. podjęli próbę określenia zachowania się niektórych biopierwiastków i metali ciężkich we krwi i surowicy pod wpływem kuracji balneologicznej wodą siarczkową.

U 103 chorych podzielonych na trzy grupy: RZS – 48, z.z.s.k. – 30, ch.z. - 25 wykazano przed kuracją znamienne obniżenie poziomu siarki w surowicy w stosunku do grupy kontrolnej (30 osób). Po 24-dniowej kuracji wykazano u chorych w surowicy krwi średni wzrost siarki o 40%, w tym w grupie RZS o 51%.

Średnia zawartość siarki w surowicy krwi przed i po kuracji (w ppm met. PIXE)

U tych samych chorych wykazano istotny wzrost selenu w grupie r.z.s. i ch.z. w surowicy, a w grupie z.z.s.k. we krwi.

Średnia zawartość selenu w surowicy krwi przed i po kuracji (w ppm met. PIXE)

Średnia zawartość selenu we krwi przed i po kuracji (w ppm met. PIXE)

Badania przed kuracją w tej samej grupie 103 chorych (grupa kontrolna-52 osoby) wykazały we krwi znamienny wzrost poziomu miedzi w RZS. Podobnie w surowicy w RZS i w z.z.s.k. poziomy miedzi były podwyższone. Po 24 dniowej kuracji wodą siarczkową stwierdzono we krwi istotne podwyższenie poziomu żelaza w grupie RZS i spadek poziomu miedzi w grupie z.z.s.k., znamienne obniżenie poziomu rubidu w z.z.s.k. oraz ołowiu we wszystkich grupach.

Średnie zawartości pierwiastków w krwi przed i po kuracji (w ppm met. PIXE)

W surowicy zaś stwierdzono po kuracji istotny wzrost zawartości żelaza a spadek poziomu miedzi we wszystkich grupach, najwięcej w grupie RZS.

Średnie zawartości pierwiastków w surowicy krwi przed i po kuracji (w ppm met. PIXE)

A. Wajdowicz w eksperymencie na szczurach (160 sztuk), w którym podawano prze 3 miesiące w sondzie dożołądkowo octan ołowiu oraz na królikach, którym podawano dożylnie przez 14 dni octan lub azotan ołowiu i w sondzie dożołądkowo wodę siarczkową stwierdził:

1. Samo podawanie dożołądkowe wody siarczkowej poprawiało obraz czerwonokrwinkowy, poziom żelaza i hemoglobiny we krwi.

   Jednoczesne podawanie wody siarczkowej dożołądkowo i ołowiu dożylnie zmniejszało u królików poziom erytrocytów i hemoglobiny, co można wiązać z uszkodzeniem erytrocytów i brakiem ich odnowy w szpiku w okresie obserwowanym (14 dni).

2. Samo podawanie ołowiu powodowało u zwierząt wzrost leukocytozy i przesunięcie obrazu granulocytów obojętnochłonnych w lewo.

   Jednoczesne podawanie wody siarczkowej i ołowiu normalizowało poziom leukocytów.

3. Jednoczesne podawanie wody siarczkowej i ołowiu normalizowało i stabilizowało, podwyższone przy podaży samego ołowiu, poziomy ALAT i ASPAT oraz bilirubiny, podwyższał się też poziom glutationu w wątrobie.

   Doświadczenie wskazuje na działanie ochronne wody siarczkowej na wątrobę.

Z. Ziąber (1997r.) wykazał w grupie 10. osobowej chorych na z.r.s., że pod wpływem jednorazowej kąpieli siarczkowej w Busku Zdroju (37 stopni C, 15 min.) podwyższa się w surowicy stężenie grup SH już po 30 min., a wzrasta po 90 min. od zakończenia kąpieli. Wzrost ten był mniej intensywny niż w 10. osobowej grupie kontrolnej.

Zawartość grup SH w surowicy osób chorych na r.z.s. Przed i po jednorazowej kąpieli.

Lp.	Płeć	przed kąpielą w umol/100ml	30 min. po kąpieli w umol/100ml	90 min. po kąpieli w umol/100ml
1	M	52	52	65
2	M	60	65	80
3	K	45	45	60
4	M	45	52	65
5	K	52	52	65
6	K	40	40	60
7	K	45	45	65
8	K	40	40	60
9	K	45	45	60
10	K	45	45	60
Średnia		47,6	49,6	65,3

U 45 chorych na r.z.s., po 20 kąpielach, badając 1 dzień przed kąpielą i następnego dnia po 20 kąpielach stwierdził istotne podwyższenie stężenia grup SH w surowicy. Podwyższone stężenie grup SH było niezależne od czasu trwania choroby, natężenia procesu reumatoidalnego ani zastosowanego poprzednio leczenia.

Średni poziom grup SH w surowicy u chorych na r.z.s. przed i po 20 kąpielach w umol/100ml.

Podobne wyniki osiągnął J. Gawęda stwierdzając podwyższenie stężenia SH u chorych na r.z.s. poza czasokres jednego miesiąca, sugerując że trwało ono do 6 miesięcy od zakończenia kuracji balneologicznej.

J. Szafranko (1978r.) w grupie 81 osób z zespołem bólowym kręgosłupa szyjnego, w toku dyskopatii szyjnej i zmian zwyrodnieniowych, wykazał po 20 kąpielach siarczkowych w Busku Zdroju znamienny wzrost stężenia grup SH w surowicy.

W. Ortyl, G. Turowski i inni (1985r.) badali wpływ kuracji kąpielami siarczkowymi w Busku Zdroju u chorych z miażdżycą zarostową kończyn dolnych – m.z.k.d (45 osób), zakrzepowo zarostowym zapaleniem naczyń kończyn dolnych – z.z.z.n. (13 osób) oraz po operacji żylaków kończyn dolnych (35osób).

Wykazali że chorych ze zmianami naczyniowymi cechuje znaczna aktywność receptorowa subpopulacji T limfocytów (RFC) tworzących TEa rozety – 70% chorych.

U chorych z z.z.z.n. obniżała się po kuracji balneologicznej liczba aktywnych RFC limfocytów.

U chorych z prawidłowymi lub obniżonymi wartościami testu TEa, po kuracji wodą siarczkową, następował wzrost liczby aktywnych T limfocytów.

Badano też CDC - dopełniaczo - zależną limfocytotoksyczność (test BLT). U chorych z m.z.k.d i z żylakami k.k.d. stwierdzono liczby z wynikiem prawidłowym (ujemnym), tj. zmniejszenie limfocytotoksyczności.

W grupie z.z.z.n. nie obserwowano wpływu lub stwierdzono nasiloną limfocytotoksyczność, tj. test dodatni (nieznamienny statystycznie).

Wyniki testu BLT mogą być wyrazem udziału układu odpornościowego w chorobach naczyń.

Badania te wydają się wskazywać na zjawisko wiązania materiału antygenowego przez limfocyty u chorych naczyniowych leczonych balneologicznie wodą siarczkową.

Testy te mogą w przyszłości służyć do monitorowania wpływu leczenia kąpielami siarczkowymi chorych naczyniowych.

34th World Congress of the International Society of Medical Hydrology and Climatology
14 - 19 October, 2002

THREE DECADES OF INVESTIGATIONS INTO THERAPEUTIC EFFECTS OF BALNEOTHERAPY IN BUSKO ZDRÓJ

Kucharski K., Kucharski J., Śliwińska J. Outpatient Rheumatology Clinic, Sanatorium ‘Włókniarz’, Spa Hospital - Busko-Zdrój, Poland

The results of balneotherapy in rheumatoid arthritis patients were studied over the last three decades (Bad Nenndorf 32^nd Congress I.S.M.H. 1994):

Conclusions Relating to Health Resort Treatment of Rheumatoid Arthritis

Kazimierz Kucharski

Rheumatology Department, Busko-Zdrój Spa Hospital, Poland

The author presents his conclusions based on observations conducted at the Busko-Zdrój sulphid spa over the years 1949-88.

1. Patients with rheumatoid arthritis show no signs of clinical deterioration or negative results in laboratory testing, following a course of sulphid water treatment at Busko Zdrój.

2.Positive clinical effects and laboratory results have been found after the standard 24-day course of treatment - decrease of copper level in blood serum, increase of iron level and also increase of SH-groups. These findings are regarded as the earliest indications of anti-inflammatory reaction in rheumatoid arthritis.

Positive effects of sulphide water intake on lipid balance were established (33^th Congress I.S.M.H. Karlovy Vary 1998).

The influence of sulphide water from the spring 'Wiesław' in Busko-Zdrój on blood levels of lipids, fibrynolitic system and platelets function in patients with arteriosclerosis – prelimimary results

Goszcz A., Kostka-Trabka E., Grodzinska L., Slawinski M.,

Bieron K., Jachym R., Kucharski K., Gryglewski R. J.

Chair of Pharmacology, Medical College of the Jagiellonian

University, ul. Grzegórzecka 16, 31-531 Kraków, Poland

29 patients with arterioscierosis obliterans and elevated level of cholesterol and/or triglycerides in blood received undiluted sulphide water from the Wiesław spring in Busko-Solec (SW) at the dose of 50 ml 3 times a day for 4 weeks. Such treatment resulted in statistically significant decrease of blood levels of cholesterol, triglycerides and LDL cholesterol. The concentration of HDL cholesterol did not change significantly. Moreover, therapy with sulphide water resulted in decrease of platelet aggregability evoked by ADP and collagen, spontaneous platelet aggregability and increased fibrynolitic activity of the blood (elongation of euglobulin clot lysis time).

In another series of studies on Busko-Zdrój patients, Zielonka et al. (1982) measured the changes in some bio-elements and heavy metals levels in blood and serum under sulphide water treatment.

In three groups of patients (103 persons altogether: 48 rheumatoid arthritis, 30 with ankylosing spondylitis, 25 with osteoarthritis) significant lowering of sulphur levels in blood against the group of controls (30 persons) was discovered before treatment.

There was mean increase in sulphur of 40% (51% in rheumatoid arthritis) after 24 days’ treatment.

Mean sulphur levels in blood serum before and after treatment ( ppm PIXE)

In the same patients there was a significant selenium-levels rise in serum both in rheumatoid arthritis and osteoarthritis, and in blood in ankylosing spondylitis.

Mean selenium levels in blood serum before and after treatment ( ppm PIXE)

Mean selenium levels in blood before and after treatment ( ppm PIXE)

Against controls (52 persons) before treatment the same group showed significantly increased levels of blood copper (2,3 times higher in rheumatoid arthritis).

The findings for serum copper were similar against controls: higher in rheumatoid arthritis and in ankylosing spondylitis.

After 24 days of sulphide water treatment the findings in blood were as follows: significant rise in iron levels in rheumatoid arthritis, and drop in copper levels in ankylosing spondylitis; significant drop in rubidium in ankylosing spondylitis and lead in all the patients.

Mean levels of elements in blood before and after treatment ( ppm PIXE)

In serum there was a significant rise in iron levels against a drop in copper levels in all patients, most clearly visible in rheumatoid arthritis.

Mean levels of elements in blood serum before and after treatment ( ppm PIXE)

Experimental studies:

A. Wajdowicz (1986) conducted experiments on rats and rabbits. With rats, he administered lead octane directly through stomach pump for 3 months (160 rats), and with rabbits – he gave them for 14 days lead octane or nitrate intravenously, together with sulphide water in stomach pump. The results of the experiments were as follows:

1. Sulphide water alone, given through stomach pump, improved red cells count and hemoglobin and iron blood levels;

2. Lead administered alone resulted in leukocytosis and a left shift in granulocytes;

3. Combined sulphide water and lead stabilized leukocytes, ALAT, ASPAT levels and bilirubine, and increased liver glutation.

The experiment confirms protective properties of sulphide water in liver.

Sulphide water springs baths:

Z. Ziąber (1977) investigated the results of sulphide water baths. He showed that in 10 rheumatoid arthritis patients after one single bath (at 37C lasting for 15 min.) the serum level of SH groups rose already 30 min. after the bath, and increased further 90 min. after the bath. This rise, however, was not as pronounced as in a group of 10 controls.

Mean SH groups serum content in rheumatoid patients before/after one single bath

In 45 rheumatoid arthritis patients undergoing a series of 20 baths, who were examined one day before and the day after the series was over, it was found that SH groups concentrations in serum rose significantly. This higher concentration was independent of the length of the disease, the intensity of rheumatic process or the history of treatment.

Mean SH groups serum content in rheumatoid patients before/after 20 baths umol/100ml

The results obtained by J.Gawęda were similar. He found that higher SH groups serum concentrations in rheumatoid arthritis patients lasted longer than one month, and the suggestion was that this condition persisted up to 6 months after the course of balneology.

Also J. Szafranko (1978) found a significant rise in serum concentrations of SH groups after 20 baths in 81 persons with neck pain syndrome, dyscopathy or degenerative changes.

Other researchers (W. Ortyl, G. Turowski et al. 1985) investigated the results of sulphide baths in patients with arteriosclerosis obliterans (45), Burger's disease (13) and patients operated for varicose disease of lower limbs. They showed that patients with arteriosclerosis are characterised by increased receptor activity of TEA rossette forming T lymphocytes subpopulations (RFC) (70% of patients).

In patients with Burger's disease after a course of sulphide water baths there was a lowering in the number of active RFC lymphocytes.

Another study concentrated on the CDC - complement dependent lymphocytotoxicity ( BLT test). In arteriosclerosis obliterans patients and in those with varicose disease of lower limbs findings were normal (negative numbers), that is the lymphocytotoxicity test was lowered.

In Burger's patients there was either no influence of balneotherapy or lymphocytotoxicity increased (statistically insignificant results).

The results of BLT tests may be indicative of the share that the immune system has in vascular diseases. They may point to the phenomenon of lymphocytes binding antygene material in vascular patients, and may prove helpful in monitoring the results of balneotherapy in these patients.

Summary of full physio-chemical analysis of „Wiesław” springs water /no. 16/ in Busko-Zdrój

pH : 6,9

weight : = 1,0085

proper conductivity at 20°C : 0,02205 s cm -1

Characteristics of "Wiesław” springs water:

1,4 % chloride-sodium, bromide, iodine, fluoride, boric, sulphide water

It also contains the ions: Ba²⁺ , Mn²⁺, Ag⁺, Zn²⁺, Cu²⁺, Pb²⁺, Se²⁺, Al³⁺, Cr³⁺, Mo⁴⁺, Zr⁴⁺

the amounts of which are contained below the norm for drinking water.

Komentarz do 34 Światowego Kongresu Balneologicznego w Budapeszcie ukaże się niebawem